Câu chuyện thực địa: VQG Pù Mát drone giám sát rừng đặc dụng Nghệ An

Bài viết này dành cho Giám đốc trung tâm quản lý rừng đặc dụng, lãnh đạo Cục Kiểm lâm, và ranger trưởng đang đánh giá tích hợp drone vào quy trình tuần tra. Bay drone trong rừng nguyên sinh không giống bay trên cánh đồng và sự khác biệt đó không nhỏ.

VQG Pù Mát: 91.000 héc-ta, biên giới Việt-Lào

Vườn Quốc gia Pù Mát nằm tại huyện Con Cuông, Nghệ An tiếp giáp biên giới Việt-Lào với diện tích 91.113 héc-ta. Đây là một trong những vườn quốc gia lớn nhất miền Bắc Việt Nam, là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm trong sách đỏ.

Tháng 3/2021, tôi thực hiện dự án đầu tiên với VQG Pù Mát không phải bán drone, mà là thiết kế quy trình tích hợp drone vào hệ thống tuần tra hiện có của trạm kiểm lâm.

3 trường hợp ứng dụng drone trong rừng đặc dụng

Use case 1 Phát hiện đốt nương: Đốt nương trái phép là mối đe dọa thường xuyên ở vùng đệm VQG Pù Mát. Drone thermal bay sáng sớm (khi nhiệt độ môi trường còn thấp) phát hiện điểm nhiệt bất thường từ xa, giúp kiểm lâm xác định vị trí trước khi đến hiện trường và phân bổ nhân lực đỡ bị động hơn.

Use case 2 Tuần tra biên giới: Đường biên giới Việt-Lào qua VQG Pù Mát dài hàng chục km, địa hình phức tạp, không thể tuần tra toàn bộ bằng nhân công mỗi ngày. Drone tuần tra theo tuyến định sẵn waypoint mission phủ được diện tích lớn hơn với ít người hơn, và ghi lại video/ảnh làm tài liệu.

Use case 3 Biodiversity survey: Camera zoom từ trên cao phát hiện động vật quý hiếm mà việc khảo sát dưới đất khó tiếp cận đặc biệt trong vùng lõi vườn quốc gia nơi hạn chế tối đa hiện diện của người. Drone với disturb tối thiểu là công cụ survey ưu việt.

4 ràng buộc đặc thù khi bay rừng nguyên sinh

Bài học cho 31 vườn quốc gia còn lại

VQG Pù Mát là dự án đầu tiên giúp tôi hiểu rằng lâm nghiệp là vertical rất khác agriculture: khách hàng không quan tâm đến hiệu quả đầu tư tài chính — họ quan tâm đến hiệu quả bảo vệ rừng và độ coverage tuần tra. Khung tư vấn phải thay đổi hoàn toàn.

Từ VQG Pù Mát đến Phong Nha-Kẻ Bàng và Bạch Mã, dự án lâm nghiệp đã trở thành một trong những lĩnh vực mà Bình UAV có chiều sâu thực sự. Không phải vì tôi tự gọi mình là chuyên gia lâm nghiệp — mà vì tôi đã thực sự bay trong những khu rừng đó và học từ thực địa.